Paano Maiiwasan ang Dialysis Kung may Diabetes?

By in Diabetes on June 12, 2017

Ang diabetes ang pangunahing dahilan ng dialysis sa Pilipinas. Kaya naman takot na takot ang mga may diabetes na masira ang kanilang mga bato (kidneys).

Bakit nagkakaroon ng diabetic kidney disease? Ang mataas na asukal sa dugo nang dahil sa diabetes ay nagdudulot ng pinsala sa mga maliliit na ugat sa bato. Trabaho ng bato na salain ang dugo at linisin ito. Kapag napinsala ang bato ay naiipon ang mga basura sa dugo. Marami ring tao na may diabetes ay may altapresyon. Ang pagtaas ng blood pressure ay nakakasira din ng mga maliliit na ugat sa bato.

Paano maiiwasan ang mapinsala ang mga bato? Paano natin pangangalagaan ang mga bato para hindi ito masira?

  1. Sundin ang tamang diet, mag-ehersisyo at inumin ang mga gamot para sa diabetes. Kung ang fasting blood sugar (FBS) at HbA1c ay nasa target, makakabuti ito para sa kidneys.
  2. Panatilihing nasa target din ang blood pressure. May mga gamot sa altapresyon na nagdudulot din ng proteksyon sa bato. Ito ang mga gamot na nagtatapos sa -pril o -sartan. Halimbawa ay Enalapril, Captopril, Lisinopril, Imidapril o Losartan, Telmisartan, Valsartan, Candesartan. Ang paggamit ng mga gamot na ito ay napatunayan na nagpapabagal sa pagkasira ng bato sa mga taong may altapresyon at diabetic kidney disease.
  3. Huwag manigarilyo.
  4. Iwasan ang pagkain nang maalat.
  5. Panatilihin ang tamang timbang.
  6. Mag-follow up nang regular sa doktor para masubaybayan ang blood pressure at asukal sa dugo.

Kung pumapalya na ang bato ay tumataas ang creatinine sa dugo at puwedeng makaramdam ang pasyente ng pangangati ng balat, kawalan ng ganang kumain, hindi makatulog o tumataas ang presyon sa dugo. Ang kidneys ay naglalabas ng hormone na ang pangalan ay erythropoietin na nag-uutos naman sa bone marrow (bulalo) na gumawa ng bagong dugo. Kaya kung sira na ang kidneys ay nagiging anemic o kulang sa pula ng dugo dahil hindi naglalabas ng erythropoeitin ang mga bato. Dahil dito nagrereseta ang doktor ng erythropoietin injections para hindi maging anemic ang pasyenteng may kidney failure.

Hindi ibig sabihin na kung magda-dialysis ay mamamatay na. Meron na akong nakilalang isang pasyente na dalawang dekada nang nagda-dialysis. Nagiging ganito ang pananaw ng mga pasyente dahil minsan ay ayaw kaagad magpa-dialysis ng mga pasyente kahit minumungkahi na ng doktor. Hinihintay na malala na ang kalagayan bago magpa-dialysis at ang dialysis tuloy ang nasisisi kapag namatay ang pasyente. Samantalang hindi sana nagkaganito kung mas maagang nagsimula ng dialysis at hindi kung emergency na.

Kung may diabetes o altrapresyon, mag-follow up sa doktor nang regular para maiwasan ang dialysis.

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.