Dialysis at Diabetes

By in Altapresyon, Diabetes on February 12, 2016

Bukod sa pagkaputol ng paa, ang dialysis ang isa rin sa kinatatakutang mangyari ng mga may diabetes. Sa Pilipinas, ang diabetes ang nangungunang dahilan para ma-dialysis, at sunod dito ang altapresyon. Ang altapresyon at diabetes kasi ay nakakasira ng mga kidneys o bato. Para maiwasan ang dialysis, panatilihing kontrolado ang asukal sa dugo at blood pressure.

Ang dialysis ay kailangang gawin kung may kidney failure – hindi na gumagana ang mga bato. Puwedeng ACUTE o CHRONIC kidney failure. Sa acute puwede pang maka-recover ang mga bato at gumana ulit kaya ang dialysis ay panandalian lamang. Kung chronic, ibig sabihin ay sira na talaga ang mga bato at panghabang buhay na ang dialysis. Ang nalalabing alternatibo na lang sa panghabang buhay na dialysis ay ang kidney transplant.

Ang lahat ng ating dugo sa katawan ay dumadaan sa kidneys. Ang mga basura tulad ng creatinine ay inilalabas sa ihi at ang mga ibang sangkap na kailangan pa ng katawan tulad ng protina ay binabalik sa dugo. Kaya nga kung may protina sa ihi ay senyales na ito na may problema ang bato dahil hindi dapat nakakalusot sa bato ang protina para mapunta sa ihi.

Kung pumapalya na ang bato ay tumataas ang creatinine sa dugo at puwedeng makaramdam ang pasyente ng pangangati ng balat, kawalan ng ganang kumain, hindi makatulog o tumataas ang presyon sa dugo. Ang kidneys ay naglalabas ng hormone na ang pangalan ay erythropoietin na nag-uutos naman sa bone marrow (bulalo) na gumawa ng bagong dugo. Kaya kung sira na ang kidneys ay nagiging anemic o kulang sa pula ng dugo dahil hindi naglalabas ng erythropoeitin ang mga bato. Dahil dito nagrereseta ang doktor ng erythropoietin injections para  hindi maging anemic ang pasyenteng may kidney failure.

May dalawang klaseng dialysis: HEMODIALYSIS na ginagawa sa ospital o dialysis center at PERITONEAL DIALYSIS na puwedeng gawin sa bahay. Sa hemodialysis karaniwang apat na oras ang isang session at kailangan itong gawin tatlong beses sa isang linggo. Karamihan sa mga pasyente ay nahihirapan sa gastusin ng hemodialysis kaya dalawang beses lang malimit magpa-dialysis. Buti na lang may Philhealth na tumutulong sa mga pasyenteng nagda-dialysis.

Sa dialysis, nililinis ang dugo para mabawasan ang creatinine at binabalanse ang mga asin ng katawan tulad ng potassium, sodium at bicarbonate. Kadalasan ay nagmamanas din at hinihingal ang mga may kidney failure kung naiipon ang sobrang tubig sa mga paa at baga. Ang dialysis ay isang pamamaraan para mabawasan ang sobrang tubig sa katawan.

Marami sa mga pasyente ang tingin nila ay tatlong D na dugtong dugtong – diabetes to dialysis to death. Hindi po kailangang maging ganito. Kung maagapan po ang diabetes at mapapanatiling kontrolado ang asukal sa dugo at blood pressure ay mapro-protektahan ang mga bato. Ang mga gamot para sa altapresyon na nagdudulot ng proteksyon sa mga bato ng may diabetes ay ang mga gamot na may ending na -pril o -sartan. Halimbawa ay Enalapril, Captopril, Lisinopril, Imidapril o Losartan, Telmisartan, Valsartan, Candesartan. Hindi rin ibig sabihin na kung magda-dialysis ay mamamatay na. Meron na akong nakilalang isang pasyente na dalawang dekada nang nagda-dialysis. Nagiging ganito ang pananaw ng mga pasyente dahil minsan ay ayaw kaagad magpa-dialysis ng mga pasyente kahit minumungkahi na ng doktor. Hinihintay na malala na ang kalagayan bago magpa-dialysis at ang dialysis tuloy ang nasisisi kapag namatay ang pasyente. Samantalang hindi sana nagkaganito kung mas maagang nagsimula ng dialysis at hindi kung emergency na.

Kung may diabetes o altrapresyon, mag-follow up sa doktor nang regular para maiwasan ang dialysis.

 

 

 

 

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.